قافیه وردیف
ردیف : کلمه یا کلماتی که عینا درانتهای مصراع یا بیت تکرار شوند.
قافیه : حرف یا حروفی که در انتهای مصراع یا بیت تکرار شوند.
مثال 1:
توانا بود هرکه دانا بود ز دانش دل پیر برنا بود
بود = ردیف نا = قافیه
مثال 2 :
در کنار خطوط سیم پیام خـارج از ده دو کــاج رویـیـدنـد
سالـیـان دراز رهـگذران آن دو را چوندودوست می دیدند
یدند = قافیه
مثال 3 :
به نام خداوند جان و خرَد کزین برتر اندیشه برنگذرَد
رََد = قافیه
** در رباعی ها هم به همین شکل است:
1- گاهی در انتهای چهار مصراع می آید مانند:
از دی که گذشت هیچ ازو یاد مکن فــردا کـه نـیـامـده است فـریاد مکن
بـر نـامـده و گـذشـتـه بـنـیـاد مـکـن حالی خوش باش و عمر برباد مکن
درکـارگه کوزه گری رفتم دوش دیـدم دوهــزار کـوزه گــویـا و خـمـوش
نـاگاه یکی کوزه برآورد خروش کو کوزه گر و کوزه خر و کوزه فروش
2- گاهی در انتهای مصراع اول و انتهای بیت ها می آید مانند:
به قـبرستان گـذرکردم صباحی شـنـیـدم نـاله و افـغـان و آهـی
شنیدم کله ای با خاک می گفت که این دنیا نمی ارزد به کـاهی
