نتایج جنگ چالدران
1 . جدا شدن مناطقی نظیر : دیاربکر ، مرعش ، البستان از تصرف صفویان و ضمیمه شدن به امپراطوری عثمانی
2 . لشکر عثمانی به فرماندهی سنان پاشا علاالدوله ذوالقدر را در نزدیکی مرعش شکست داد و و کشت و بدین ترتیب عمر سلسله ذوالقدر مرعش و البستان به سر آمد و آن نواحی جزء قلمرو عثمانی شد .
3. شکست شاه اسماعیل در این جنگ بر رفتار او در اداره امور دولت و روابط او با امرای قزبالش و نیز در روابط عناصر حکومتی ایران و عثمانی تاثیر گذاشت .
4. نبرد چالدران ایمان اسماعیل را مبنی بر شکست ناپذیری اش از بین برد ( از سال 9.5 ه .ق تا 92. ه . ق اسماعیل همیشه در جنگها با وجود سپاه اندک پیروز شده بود ) و تاثیر عمیقی بر اخلاق و رفتار او گذاشت .
5. شکست چالدران خود پرستی و تکبر شاه اسماعیل را به افسردگی بدل ساخت ، پوشیدن لباس و عمامه سیاه و گرفتن پرچمهای سیاه نمونه ای از این تغییر خلق در شاه اسماعیل اول می باشد .
6. پس از جنگ چالدران ، اسماعیل اعتبار الهی _ مذهبی خود را ازدست داد تا جایی که این امر موجب درگیری در میان گروههای حامی اوشد .
7. ملل اروپایی از گسترش قدرت عثمانی در هراس بودند برای اينكه آنان را با صفویه درگیر کنند دست به اقداماتی زدند ، اعزام سفرا و نمایندگان به دربار صفوی از این قبیل اقدامات بود .
8. نافرمانی امراء و فرماندهان در نواحی مختلف از قبیل امیر خان موصّلو که نایب السلطنه تهماسب میرزا در خراسان بود ، عبیدالله خان فرمانروای ازبک به خراسان حمله کرد .
9. بی اعتنایی شاه اسماعیل پس از جنگ چالدران نسبت به اداره امور کشور سبب نا امنیها و شورشهای داخلی گردید . درگیریهایی که میان قبایل مختلف قزبالش روی داد نمونه ای از این نا امنیهای داخلی بوده است .
فهرست پیامدهای سیاسی
1. کاهش قلمرو حکومت صفوی
2. شکسته شدن عظمت و شوکت امپراطوری صفویه .
3. شکست یک دولت شیعی در برابر دولت سنی مذهبی .
4. شکست چالدران موجب تضعیف روحیهُ نظامی قزلباشها وتقویت روحیهُ نظامی ینی چریها گردید .
فهرست پیامدهای اجتماعی
1.شروع آشوبها وناامنیها در کشور
2. کاهش قدرت ونفوذ شاه در جامعه
3. به وجود آمدن اختلافات روحی و رفتاری در شاه اسماعیل .
4. بی اعتنایی شاه اسماعیل به امور اجتماعی .
5. بی توجهی وبی اعتنایی مردم نسبت به قوانین حاکم
منبع : دانشنامه رشد http://daneshnameh.roshd.ir
